خانه / آرشیو منشورات مؤسسه / شیوه‌های حل تعارض قواعد در حقوق بین‌الملل

شیوه‌های حل تعارض قواعد در حقوق بین‌الملل

شیوه‌های حل تعارض قواعد در حقوق بین‌الملل در پرتو سلسله مراتب هنجاری

خرید

فهرست مطالب:

علائم اختصاری

پیشگفتار

مقدمه

فصل اول: تعارض میان قواعد در حقوق بین‌الملل

مبحث اول: تکثر نظام‌های حقوقی در حقوق بین‌الملل: معضل تورم هنجاری

جزء اول: تورم هنجاری و هنجارهای دارای منابع چندگانه در حقوق بین‌الملل

الف- تورم هنجاری در حقوق بین‌الملل

ب- فقدان تمرکز قانونگذاری در جامعه بین‌المللی

ج- نقش سازمان‌های بین‌المللی در ایجاد قواعد معارض

جزء دوم: مبنای حقوق بین‌الملل بشر: ارتقای جایگاه «فرد» در نظام حقوق بین‌الملل

الف- رویکرد علمای حقوق در مورد جایگاه فرد در حقوق بین‌الملل

ب- شرایط و ویژگی‌های خاص «فرد» به عنوان تابع حقوق بین‌الملل

جزء سوم: جایگاه معاهدات حقوق بشری در نهادینه‌سازی حمایت از فرد در حقوق بین‌الملل

جزء چهارم: تأثیر متقابل نظام‌های حقوق بین‌الملل و حقوق بین‌الملل بشر

الف- بین‌المللی شدن حقوق بشر

ب- قواعد حقوق بشری: واجد خصیصه قوانین ناظر بر نظم عمومی جامعه بین‌المللی

مبحث دوم: تعریف تعارض در دکترین و رویه سازمان‌های بین‌المللی

جزء اول: تعریف مضیق رایج از مفهوم تعارض

جزء دوم: یک تعریف مناسب: تعریف موسع با تأکید بر نقض هنجارها

جزء سوم: انواع تعارض بر مبنای ماهیت قواعد و هنجارها

الف- تعارض میان هنجارها و تعارض میان نظام‌ها

ب- انواع تعارض هنجاری

ج- انواع تعارض بر مبنای ماهیت تعهدات دولت‌ها

د- ارزیابی تعریف «تعارض» در رویه سازمان جهانی تجارت

جزء چهارم: شیوه‌های پیشگیری از بروز تعارض

الف- همکاری در راستای پیشگیری از بروز تعارض

ب- اصل عدم وجود تعارض

ج- توسعه پایدار و حل تعارض میان قواعد

د- تفسیر معاهده به عنوان یک ابزار برای جلوگیری از بروز تعارض

مبحث سوم: توسعه نظام حقوق بین‌الملل بشر و افزایش بروز تعارض در نظام غیرمتمرکز حقوق بین‌الملل

جزء اول: تعارض میان هنجارها و تعارض میان نظام‌ها در حقوق بین‌الملل

الف- تعارض میان قواعد حقوق بین‌الملل: تعارض هنجاری

ب- توسعه طولی و عرضی حقوق بین‌الملل بشر و تعارض با قواعد سایر نظام‌های حقوق بین‌الملل

جزء دوم: بروز تعارض میان قواعد در روند تدریجی نهادینه شدن حقوق بین‌الملل بشر

الف- حل تعارض میان قواعد در پرتو اصل «حسن نیت»

ب- جایگاه قواعد حقوق بشری با استنا د به ماده ۱۰۳ منشور

ج- تعهدات معاهده ای معارض با ماده ۱۰۳ منشور ملل متحد و اعلامیه روابط دوستانه

جزء سوم: موازنه میان قواعد حقوق بشر و نظام حقوقی ملل متحد

الف- تعهد به احترام به حقوق بشر بر طبق منشور ملل متحد

ب- تفسیر تکاملی قواعد در پرتو توسعه حقوق بین‌الملل بشر

جزء چهارم: حقوق بین‌الملل بشر: تعهد در قبال جامعه بین‌المللی

الف- مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال عدم رعایت اولویت منافع جامعه بر سایر قواعد حقوق بین‌الملل

ب- تکمیل‌کنندگی حقوق بین‌الملل بشر و حقوق بین‌الملل عام

ج- تعهد به همکاری همه اعضای جامعه برای پایان دادن به نقض حقوق بین‌الملل بشر

مبحث چهارم: بروز تعارض میان قواعد حقوق بین‌الملل از اقتضائات نظام کنونی حقوق بین‌الملل

جزء اول: مروری بر عوامل بروز تعارض در حقوق بین‌الملل معاصر

الف- چهار دلیل ذاتی در ماهیت حقوق بین‌الملل

ب- تعارض میان قواعد ناشی از توسعه و تحول حقوق بین‌الملل معاصر

جزء دوم: ظهور یک سلسله مراتب هنجاری در حقوق بین‌الملل

الف- آثار به رسمیت شناختن سلسله مراتب هنجاری با برتری قواعد آمره

ب- وجود حقوق غیرقابل تعلیق در حقوق بین‌الملل بشر

فصل دوم :حقوق بین‌الملل بشر و حل تعارض میان قواعد

مبحث اول: حقوق بین‌الملل کلاسیک؛ حقوق ناشی از همزیستی و بدون سلسله مراتب

جزء اول: محوریت حاکمیت دولت‌ها در قانون‌گذاری و اجرا

الف- دوطرفه بودن سیستم اجرا

ب- اصل بنیادین برابری حاکمیت دولت‌ها

جزء دوم: اجرای قواعد کلاسیک حقوق معاهدات در صورت بروز تعارض هنجاری

الف- حل تعارض میان «قواعد» حقوق بین‌الملل بر مبنای ماده ۳۰ کنوانسیون حقوق معاهدات وین (۱۹۶۹)

ب- ماده ۳۰ کنوانسیون ۱۹۸۶

الف- تعیین‌کننده بودن عامل «زمان» در شیوه‌های کلاسیک حل تعارض؛ تقدم قاعده «مؤخر»

ب- قانون مؤخر، مخصص قانون مقدم و قانون خاص، مخصص قانون عام

جزء سوم: شیوه‌های حل تعارض میان معاهدات در قواعد حقوق بین‌الملل

الف- تقدم معاهده مؤخر بر معاهده مقدم

ب- تقدم معاهده خاص بر معاهده عام

ج- سلسله مراتب میان هنجارها

د- تقدم معاهدات اصلی بر معاهدات اجرا کنندۀ آن

ﻫ- الغای معاهدات موجود برای پایان دادن به تعارض

و- تقدم قصد و نیت قانونگذار

ز- اصل حداکثر کارآمدی

مبحث دوم: شیوه‌های حل تعارض میان قواعد بر مبنای تفکیک میان منابع حقوق بین‌الملل

جزء اول: عرف و معاهدات

الف- نقش‌آفرینی معاهدات به عنوان عنصر مادی ساخت عرف

ب- عدم وجود سلسله مراتب میان معاهده و عرف

ج- برتری معاهدات بر عرف در عمل

د- اعتبار نسبی عرف و معاهده (تعارض میان عرف و معاهده)

ﻫ- اصلاح عرف مقدم توسط معاهده مؤخر

و- تغییر عرف مؤخر توسط معاهده مقدم

ز- عرفی شدن قواعد و قابلیت استناد در قبال همه دولت‌ها

ح- حل تعارض میان قواعد با استناد به عرفی شدن حقوق بین‌الملل بشر

جزء دوم: اصول کلی حقوقی

الف- چهار دسته از اصول کلی حقوقی

ب- اصول کلی حقوقی به عنوان منابع ثانویه اما دارای اهمیت و نقش سیستمی مهم

جزء سوم: تصمیمات قضایی و دکترین

الف- ارزش حقوقی تصمیمات قضایی و دکترین

ب- تعارض میان تصمیمات قضایی

جزء چهارم: اقدامات یکجانبه دولت‌ها و اقدامات سازمان‌های بین‌المللی

الف- اقدامات یکجانبه الزام‌آور دولت‌ها

ب- اقدامات الزام‌آور سازمان‌های بین‌المللی

ج- ارزش و اعتبار حقوقی تصمیمات سازمان‌های بین‌المللی

د- چگونگی ارتباط تصمیمات سازمان بین‌المللی با هنجارهای خارج از سازمان

ﻫ-تعارض میان مصونیت سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بین‌الملل بشر

مبحث سوم: تخصیص نظام حقوق بین‌الملل عام به نظام‌های حقوقی متعدد

جزء اول: ظهور قواعد اولیه و ثانویه در حقوق بین‌الملل

الف- امکان همپوشانی میان قواعد و هنجارهای نظام‌های حقوقی خاص

ب- یکپارچه‌سازی نظام‌های متعدد حقوق بین‌الملل از طریق ایجاد سلسله مراتب میان قواعد

جزء دوم: جایگاه حقوق بین‌الملل بشر در سلسله مراتب میان منابع

الف- فقدان یک سلسله مراتب رسمی در منابع حقوق بین‌الملل

ب- رضایی بودن حقوق بین‌الملل کلاسیک: قانون مؤخر، مخصص قانون مقدم

ج- شکل‌گیری سلسله مراتب در پرتو توسعه حقوق بین‌الملل

جزء سوم: حقوق بین‌الملل؛ حقوق مبتنی بر همکاری و منافع جامعه

الف- حقوق همکاری و منافع جامعه: سلسله مراتب در حقوق بین‌الملل

ب- آثار به رسمیت شناختن سلسله مراتب هنجاری بر حقوق بین‌الملل عرفی

جزء چهارم: شیوه‌های حل تعارض بر مبنای ماهیت قواعد

الف- اختتام یکی از هنجارها یا قواعد

ب- غیرقانونی بودن یکی از دو هنجار معارض

ج- اولویت هنجارهای حقوق بشری بر مبنای قاعده «قانون مطلوب‌تر»

مبحث چهارم: سلسله مراتب هنجاری و حل تعارض میان نظام حفظ ملل متحد در حفظ صلح و امنیت و نظام حقوق بین‌الملل بشر

جزء اول: حمایت از حقوق بشر: دستاوردها و چالش‌های شورای امنیت

الف- تعارض میان تعهدات حقوق بشری و تعهدات مبتنی بر قطعنامه‌های شورای امنیت

ب- حدود التزام شورای امنیت به قواعد حقوق بشر در زمینة اعمال تحریم‌های اقتصادی

ج- محدودیت‌های شورا به موجب قواعد حقوق بشردوستانه

د- تحریم‌های هدفمند: روندی رو به انسانی‌تر شدن تحریم‌ها یا عامل نقض حقوق بشر؟

ﻫ- محدودیت‌های شورای امنیت در اقدام بر طبق فصل هفتم منشور ملل متحد

و- محدودیت‌های شورای امنیت دراقدام بر طبق فصل هفتم منشور ملل متحد بر اساس سلسله مراتب میان قواعد حقوق بین‌الملل

جزء دوم: قاعد آمره و محدودیت‌های حقوق بشری حاکم بر اختیارات شورای امنیت

الف ـ شورای امنیت و حفاظت از صلح و امنیت بین‌المللی در چارچوب حمایت از ارزش‌ها و منافع جامعه بین‌المللی

ب- التزام شورای امنیت در قبال تمامی قواعد حقوق بشری

ج- ماده ۱۰۳ و قطعنامه‌های مغایر با حقوق بشر شورای امنیت

د- اشکال خاص تعارض هنجاری میان قطعنامه‌های شورای امنیت و قواعد آمره

جزء سوم: راهکارهای حقوقی در مورد حل تعارض میان قطعنامه‌های شورای امنیت و قواعد آمره

الف- شیوه‌های جلوگیری از بروز تعارض میان قطعنامه‌های شورای امنیت و قواعد آمره

ب- ابزارهای به چالش کشاندن قطعنامه‌های مغایر با قواعد آمره

جزء چهارم: تعارض تعهدات دولت‌ها در قبال حقوق بنیادین بشر در نظم حقوقی اتحادیه اروپا و تعهد در قبال حفظ صلح و امنیت بین‌المللی در چارچوب شورای امنیت

الف- حقوق بین‌الملل، حقوق بشر و نظم حقوقی مستقل اتحادیه اروپا

ب- منشور ملل متحد و ایجاد سلسله مراتب میان قواعد در حقوق بین‌الملل

جزء پنجم: قضیه کادی و نهادینه شدن ارزش‌های اساسی: نظارت قضایی غیرمستقیم دیوان دادگستری اروپا بر شورای امنیت

الف- قضیه کادی

ب- ملاک‌های حمایت قضایی در چارچوب نظم حقوقی اروپا

ج- عدم جواز نقض قواعد آمره با استناد به ماده ۱۰۳ منشور ملل متحد

د- حل تعارض میان نظام حقوقی ملل متحد و نظام حقوقی اروپا بر مبنای حمایت از حقوق بنیادین بشر

ﻫ- ارزیابی ارتقای حمایت از حقوق بشر در شورای امنیت بعد از قضیه کادی

و- ارزیابی رویکرد اخیر اتحادیه اروپا در حل تعارض میان نظام حفظ صلح و امنیت و نظام حقوق بشر

مبحث پنجم: انسانی‌تر شدن شیوه‌های حل تعارض میان قواعد در حقوق بین‌الملل معاصر

جزء اول: اصل حمایت متقابل به عنوان یک اصل تفسیر و قانون‌ساز در حقوق بین‌الملل: نقطه عطفی برای یکپارچه‌سازی نظام‌های معارض

الف- خاستگاه اصل حمایت متقابل

ب- مبانی اصل

ج- وابستگی حمایت متقابل و توسعه پایدار به عنوان اصول تفسیر و روش‌های برقراری موازنه

د- حمایت متقابل به عنوان یک اصل قانون‌ساز

جزء دوم: نمونه‌های معاصر تعارض میان قواعد در حقوق بین‌الملل

الف- تعارض میان اصل مصونیت دولت‌ها و قواعد حقوق بشری

ب- تعارض اصل حق تعیین سرنوشت ملت‌ها با اصل حاکمیت ملی

ج- تعارض میان حقوق بشر و مبارزه با تروریسم

د- تعارض میان مصونیت ارکان ملل متحد و حقوق بین‌الملل بشر

ﻫ- تعارض میان حقوق بشر و حقوق بشردوستانه

و- تعارض میان قواعد حقوق بشری و دکترین امنیت انسانی

ز- تعارض میان حقوق بین‌الملل محیط زیست و حقوق بین‌الملل اقتصادی

نتیجه

منابع و مآخذ

مؤلف:

دکتر حوریه حسینی اکبرنژاد

تاریخ و نوبت چاپ:

۱۳۹۵، اول

قیمت:

۲۵۰٫۰۰۰ ریال

خرید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *